Gezondheidscentrum GOEDvoorelkaar - DE HUISARTS VAN DE TOEKOMST PRAKTISEERT NIET MEER ALLEEN

Wat in beginsel begon als een oplossing voor ruimtegebrek én om onderlinge samenwerking meer en beter vorm te kunnen geven, groeide uit tot een modern zorgcentrum waarin huisartsen, diagnostiek, paramedische zorg en maatschappelijke ondersteuning onder één dak samenwerken. In Oud-Beijerland laat het gloednieuwe Gezondheidscentrum GOEDvoorelkaar zien hoe eerstelijnszorg steeds meer draait om samenwerken, ontzorgen en vooruitkijken.

Wie vroeger naar de huisarts ging, wist ongeveer hoe zo’n bezoek verliep. Eerst naar de praktijk, vervolgens misschien naar een andere locatie om bloed te laten prikken en daarna weer ergens anders heen voor fysiotherapie, een echo of medicatie. Soms betekende dat meerdere afspraken op verschillende dagen.

Met Gezondheidscentrum GOEDvoorelkaar is dat precies wat men zoveel mogelijk wil voorkomen. Het idee is even eenvoudig als ambitieus: een patiënt moet op één locatie terechtkunnen voor zoveel mogelijk vormen van zorg. Een gesprek met de huisarts, aanvullend onderzoek, bloedprikken, een echo, fysiotherapie of een bezoek aan de apotheek: waar mogelijk wordt het aan elkaar gekoppeld. ‘Een ‘one-stop-shop’ voor zorg', zegt Jan van Nieuwaal, huisarts en één van de initiatiefnemers van het project.

Van ruimtegebrek naar nieuw zorgconcept
De eerste plannen ontstonden ongeveer zes jaar geleden. Vier huisartspraktijken in Poortwijk kampten met een groeiend probleem: gebrek aan ruimte. Dominique Snoodijk: ‘Waar een huisarts vroeger vooral zelf spreekuur hield, werken tegenwoordig ook praktijkondersteuners, verpleegkundig specialisten en andere zorgverleners binnen of nauw rond de praktijk. Meer zorg betekent ook meer spreekkamers. De vraag was daarom aanvankelijk heel praktisch: hoe creëren we voldoende ruimte voor de toekomst?’

'Een fysiotherapeut die één verdiepingen lager werkt, is eenvoudiger te benaderen dan een praktijk aan de andere kant van het dorp'.

Maar tijdens het proces werd de ambitie groter. Als er dan toch een nieuw gebouw moest komen, waarom zou je dan niet meteen verschillende zorgdisciplines bij elkaar brengen? Zo ontstond stap voor stap het idee van een breed gezondheidscentrum. Niet zomaar een verzamelgebouw waarin verschillende zorgverleners toevallig dezelfde voordeur gebruiken, maar een plek waar professionals elkaar kennen en patiënten gemakkelijker kunnen worden doorverwezen. Jan: ‘Dat verschil is belangrijk, want een fysiotherapeut die één verdieping lager werkt, is eenvoudiger te benaderen dan een praktijk aan de andere kant van het dorp. Hetzelfde geldt voor een apotheek, laboratorium of andere zorgverlener.’

Bewust naar het centrum
Ook over de locatie werd goed nagedacht. Vanwege de bereikbaarheid werd uiteindelijk gekozen voor een plek dicht bij het centrum van Oud-Beijerland. Dominique: 'Veel inwoners komen lopend of op de fiets naar de huisarts. Een centrale ligging maakt het daardoor mogelijk dat ook patiënten die minder mobiel zijn relatief eenvoudig bij hun zorgverleners kunnen komen.'

2.400 vierkante meter zorg
Het nieuwe pand telt ongeveer 2.400 vierkante meter, verdeeld over twee verdiepingen. Alleen de huisartsen beschikken samen al over 24 kamers. Daarnaast hebben uiteenlopende medische en paramedische disciplines hun plek in het gebouw gevonden. Binnen het gebouw is geprobeerd niet alleen praktisch, maar vooral logisch te denken vanuit de patiënt. Een treffend voorbeeld is de apotheek, die dicht bij de uitgang is gevestigd. Wie na een consult medicatie nodig heeft, kan daar direct langs voordat hij of zij naar huis gaat. Ook fysiotherapie heeft een prominente plek. Naast behandelruimtes is er een grote oefenzaal waar patiënten kunnen werken aan herstel, kracht en balans. Verder zijn onder meer drie thuiszorgorganisaties aanwezig en zijn logopedie, huidtherapie, medisch pedicure en podotherapie vertegenwoordigd. Daarnaast is er nog een gespecialiseerd pijnteam met anesthesisten aanwezig. Zij kunnen patiënten behandelen bij allerlei pijnklachten.

Onderzoek zonder extra reis
Een belangrijk onderdeel van het concept is diagnostiek. Via Reinier Haga Medisch Diagnostisch Centrum (RHMDC) kan er bloed worden geprikt en PLUHZ biedt er echografie aan. Zo kan een deel van het onderzoek direct op locatie plaatsvinden. In de toekomst wordt die diagnostische functie mogelijk verder uitgebreid met röntgenonderzoek. Doordat zorgverleners dicht bij elkaar werken, kan een vraag sneller worden besproken en kunnen patiënten eenvoudiger worden doorverwezen. Daarmee komt het centrum steeds dichter bij het oorspronkelijke ideaal: zorg rondom de patiënt organiseren, in plaats van de patiënt telkens door de zorgketen te laten reizen. Dat levert niet alleen praktische voordelen op; je hoeft niet naar het ziekenhuis en het kost je daarom geen eigen risico.

De tijd van de solopraktijk verandert
Het initiatief past overduidelijk bij een ontwikkeling die al langer zichtbaar is in de huisartsenzorg. De klassieke huisarts die tientallen jaren alleen of met een kleine bezetting vanuit een eigen pand werkt, wordt steeds minder vanzelfsprekend. Voor jonge huisartsen is zo’n praktijk niet altijd aantrekkelijk. De werkdruk is hoog, terwijl veel jonge artsen werk en privé anders willen verdelen dan generaties voor hen. Tegelijk blijft de huisartsenzorg 52 weken per jaar doorgaan. Dominique: 'Als er iemand ziek wordt of vakantie heeft, moet er dus vervanging zijn. Binnen een groter samenwerkingsverband is dat eenvoudiger te organiseren.' Ook praktijkopvolging wordt daardoor makkelijker. Een jonge huisarts hoeft niet meteen een volledig zelfstandig bedrijf met pand, personeel en organisatie over te nemen, maar kan aansluiten bij een bestaande structuur. Het centrum is daarmee niet alleen gebouwd voor de patiënten van vandaag, maar nadrukkelijk ook voor de huisartsenzorg van morgen.

'Het kroketje is daarmee bijna het symbool geworden voor de cultuur in het gebouw'

Samenwerken gebeurt niet vanzelf
Zorgverleners in hetzelfde gebouw plaatsen betekent nog niet automatisch dat zij ook samenwerken. Daarom is er een opvallende traditie ontstaan: iedere tweede dinsdag van de maand is er een krokettenlunch. Tijdens die lunch krijgt steeds een andere discipline zo'n tien tot twintig minuten de tijd om iets over het eigen vakgebied te vertellen. Wat doet een huidtherapeut precies? Wanneer verwijs je iemand naar een podotherapeut? Wat kan een pijnteam betekenen? Welke patiënten kunnen bij logopedie terecht? Het klinkt informeel, en dat is het ook, maar het doel is serieus. Hoe beter zorgverleners van elkaar weten wat ze doen, hoe makkelijker zij elkaar kunnen vinden en hoe beter een patiënt uiteindelijk op de juiste plek terechtkomt. Jan: 'Het kroketje is daarmee bijna het symbool geworden voor de cultuur in het gebouw: laagdrempelig, praktisch en gericht op samenwerking.'

Meer dan alleen medische zorg
Bijzonder is bovendien dat het gebouw breder kijkt dan alleen naar medische klachten. Ook maatschappelijke en gemeentelijke ondersteuning krijgt er ruimte. Zo zijn er onder meer voorzieningen rond de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), een sociaal makelaar en mogelijkheden voor juridisch advies. Ook het jeugdteam is aanwezig voor begeleiding en geestelijke gezondheidszorg voor kinderen en jongeren. Dat sluit aan bij een ontwikkeling die huisartsen dagelijks zien: niet iedere patiënt die zich bij de dokter meldt, heeft uitsluitend een medisch probleem. Soms spelen schulden, eenzaamheid, problemen thuis of vragen over ondersteuning een belangrijke rol in de gezondheid. Als dergelijke hulp dichtbij beschikbaar is, kan een huisarts gerichter doorverwijzen en hoeft iemand minder zelf uit te zoeken waar hij of zij terechtkan.

Opleiden voor de regio
Het centrum heeft niet alleen een functie voor bestaande huisartsen, maar ook voor nieuwe generaties. Er worden huisartsen opgeleid via de SBOH (Landelijke werkgever van huisartsen in opleiding) en het Erasmus MC. Ook verpleegkundig specialisten en assistentes krijgen er opleiding en doen zodoende ervaring op. Dat is van groot belang voor de regio. Want wie jonge zorgprofessionals tijdens hun opleiding kennis laat maken met een gebied, vergroot ook de kans dat zij later in diezelfde omgeving willen blijven werken.

Een gebouw als middel, niet als doel
Wie door het zorgcentrum loopt, ziet vooral een modern en ruim pand. Maar het gebouw zelf is uiteindelijk slechts het middel. De echte verandering zit in de manier waarop zorg wordt georganiseerd. Wat ooit begon met de simpele constatering dat een aantal huisartspraktijken te weinig ruimte had, mondde zo uit in een veel groter project. Een centrum waarin niet de zorgverlener centraal staat, maar de route van de patiënt. En misschien is dat wel de belangrijkste verandering. De huisarts van de toekomst werkt niet alleen, maar in een netwerk van professionals die elkaar kennen, elkaar aanvullen en samen proberen te voorkomen dat patiënten verdwalen in de zorg.

Met grote tevredenheid kijken alle partijen terug op een geslaagde samenwerking. In nauw overleg met de gemeente Hoeksche Waard is het ontwerp van architectenbureau RoosRos door aannemer P. en G. Hoogwerf uit Strijen succesvol gerealiseerd.

Neem een kijkje op de website voor alle zorg en zorgverleners
Praktiserende huisartsen:

• N. Aazamy
• F. Quispel
• J.C. Klokkenburg
• M.C. Snoodijk en P.J Kokje
• J.W.P. van Nieuwaal