De comeback van de naaimachine

Wie bij een naaimachine nog denkt aan oma, een mandje garen en de zoom van een broek, heeft iets gemist. Want terwijl een oudere generatie de kunst van het zelf kleding maken nooit heeft losgelaten, ontdekt een jonge generatie nu hoe leuk het is om achter de naaimachine te kruipen. Ze maken hun eigen kleding, vermaken vintage vondsten, borduren ingewikkelde ontwerpen en showen het resultaat op sociale media. Wat jarenlang een wat degelijk of zelfs tuttig imago had, is weer creatief, duurzaam en behoorlijk hip.

Rick en Amber Bekkers zien het met plezier gebeuren. Rick is inmiddels de vijfde generatie in een familie die al sinds ongeveer 1890 in naaimachines zit. Het verhaal begint rond 1890 in Tiel, daarna ruim tachtig jaar in Dordrecht en sinds kort vanuit een prachtig winkelpand in het centrum van Puttershoek.

Een nieuwe insteek

Waar zelf naaien ooit vooral een kwestie van zuinigheid was, gaat het tegenwoordig veel meer om creativiteit en eigenheid. Tegenover de zogenaamde snelle en goedkope fashion staat een groeiende behoefte aan duurzaamheid en hergebruik van kleding. De naaimachine heeft ineens weer een verrassend eigentijds verhaal.

Vroeger maakte je kleding zelf omdat dat goedkoper was. Nu kun je voor een paar tientjes iets kopen. Zelf maken doe je dus niet meer per se om geld te besparen

Rick: ‘De manier waarop mensen leren naaien is ook veranderd. Waar vroeger naaibladen als Burda en Knipmode populair waren, compleet met papieren patronen, staat tegenwoordig vaak een telefoon of tablet naast de naaimachine.’ Papier en patroon aan de ene kant, pauzeren en terugspoelen aan de andere. ‘Vroeger leerde je naaien van iemand anders of ging je op naailes. Nu zoek je online een tutorial en probeer je het gewoon.’ Ook de sociale media en zorgen over het milieu spelen volgens Rick een grote rol in de comeback van de naaimachine.

Rick: ‘Er wordt door jonge mensen veel online geplaatst als het gaat over hun eigen creaties.’ Maar de hernieuwde belangstelling voor het zelf maken heeft ook een serieuzere ondertoon. Rick: ‘De keerzijde van fast fashion en massaproductie, is de mondiale groeiende textielberg die schuurt met het milieubewustzijn. Zelf maken, vermaken en repareren past daar naadloos bij: niet klakkeloos iets nieuws kopen, maar bewuster omgaan met wat je draagt en wat je al hebt.’

Vijf generaties draad en garen

Rick was 23 toen hij in de zaak van zijn vader Fred Bekkers stapte. Een paar jaar geleden nam hij het bedrijf officieel over, al is zijn vader nog altijd actief binnen de onderneming. Met de vijfde generatie veranderde ook de manier van ondernemen. Rick bouwde een webshop en daarmee werd het bereik van de winkel in één klap veel groter. ‘Door de webshop kwamen er ineens klanten uit het hele land. Mensen oriënteren zich online en rijden vervolgens hierheen omdat ze een machine toch willen zien en proberen. Zeker als je wat meer uitgeeft, wil je weten wat je koopt.’

Van 120 tot 17000 euro

En dat ‘wat meer’ kan behoorlijk oplopen. Wie denkt dat een naaimachine per definitie een apparaat van een paar honderd euro is, kan zich in de winkel verbazen. Een eenvoudig instapmodel is er vanaf ongeveer 120 euro. Aan de andere kant van het spectrum staan geavanceerde machines van zo'n 17000 euro.

‘Als ik tegen mensen zeg dat je een naaimachine van 17000 euro kunt kopen, kijken ze me meestal aan alsof ik een grap maak’, lacht Rick.

De keuze loopt uiteen van de vertrouwde mechanische naaimachine, waarbij de gebruiker zelf met knoppen en draaiknoppen steeklengte en spanning instelt, tot geavanceerde computergestuurde modellen met een display en talloze voorgeprogrammeerde mogelijkheden. En dan zijn er nog de uitgebreide borduurmachines, die digitale ontwerpen vrijwel zelfstandig op textiel kunnen zetten. Ouderwets degelijk staat in de winkel gebroederlijk naast hightech.

Achter de schermen

De zakelijke markt vormt eveneens een belangrijk onderdeel van het familiebedrijf. Ook de luxere kledingzaken met een eigen atelier behoren tot de klanten. ‘Als je in een kledingzaak een op maat gemaakt pak of jurk koopt, moet daar voor de coupeur of coupeuse gewoon goede apparatuur staan,’ zegt Rick. Denk daarnaast ook aan de markt voor gepersonaliseerd textiel waar borduurmachines worden gebruikt om namen, bedrijfslogo's en eigen ontwerpen aan te brengen op bijvoorbeeld kleding, tassen, handdoeken en bedrijfstextiel.

Rick: ‘Als onderdeel van het verdienmodel van een bedrijf, is een machine noodzakelijk voor een stabiel productieproces. Maar het draait dan niet alleen om de juiste machine, maar ook om het bijbehorend serviceniveau.’ Juist daar krijgt het reparatieatelier van Bekkers Naaimachines extra betekenis.

Onderhoud en reparatie zijn voor een professionele klant geen overbodige luxe. Een machine die stilstaat, betekent immers dat er niet geproduceerd kan worden. Het maakt de wereld achter de naaimachine een stuk groter dan aan de voorkant zichtbaar is. Van iemand die thuis zijn eerste rokje probeert te maken tot een kledingzaak die dagelijks kleding op maat maakt en een webshop die tientallen producten van een geborduurd logo voorziet: uiteindelijk zijn ze afhankelijk van hetzelfde stuk techniek.

Van 80 jaar Dordt naar de toekomst in Puttershoek

De keuze om in Puttershoek te vestigen was vooral praktisch. Een naaimachine is nu eenmaal geen paar schoenen dat een klant gemakkelijk in een tasje meeneemt. ‘Onze klanten moeten met hun machine bij ons kunnen komen. Als je steeds verder van de winkel moet parkeren, wordt dat gewoon lastig. Zeker als zo'n apparaat behoorlijk zwaar is.’ De parkeerproblemen en het steeds autoluwer worden van de Dordtse binnenstad maakten het ondernemen daardoor ingewikkelder. In Puttershoek vonden Rick en Amber wat ze nodig hadden: meer winkelruimte, een eigen magazijn voor de webshop, ruimte voor een hightech werkplaats en vooral parkeergelegenheid voor klanten en leveranciers.

Van lingerie tot quilt

Wie eenmaal door het naaivirus wordt gegrepen, blijkt lang niet altijd bij een simpele zoom of kussenhoes te blijven. Het bedrijf organiseert daarom workshops quilten en borduren, maar organiseert ook cursussen voor het maken van bijvoorbeeld lingerie. Voor mensen die echt vanaf het begin willen leren naaien, verwijst Rick naar gespecialiseerde naaischolen.

Blijvertje

En dan is er na vijf generaties natuurlijk één onvermijdelijke vraag: komt er een zesde? ‘We hebben kinderen, dus in theorie is generatie zes aanwezig’, zegt Rick lachend. ‘Maar of ze straks ook tussen de naaimachines willen staan? Dat moeten ze vooral zelf weten, al zou het natuurlijk wel mooi zijn.’ Mocht generatie zes straks besluiten de (familie)draad op te pakken, dan ziet Rick wel een mooie toekomst voor hen. Want na vijf generaties en ruim 135 jaar heeft de familie één ding inmiddels wel bewezen: de naaimachine is een blijvertje. Hij veranderde mee met zijn tijd, overleefde trends en vond steeds opnieuw een plek bij volgende generaties. Van mechanisch tot computergestuurd, van noodzaak tot creativiteit en van keukentafel tot professioneel atelier. Een blijvertje dus...

Van aankoop tot revival van de (oude) naaimachine

Een machine uitzoeken is één ding, ermee leren werken een tweede. De service houdt niet op zodra de doos over de toonbank gaat. Klanten kunnen modellen uitproberen, krijgen uitleg over hun nieuwe machine en kunnen ook later terugkomen met vragen. Overigens; wie thuis nog een oude naaimachine heeft staan, hoeft niet meteen naar een nieuw exemplaar te kijken. In het reparatieatelier krijgen machines de aandacht die ze nodig hebben: van een grondige schoonmaak en onderhoudsbeurt tot reparatie en opnieuw afstellen. Rick: ‘We krijgen machines aangeboden waar jarenlang niets mee is gedaan. Vaak kunnen ze na een goede onderhoudsbeurt gewoon weer jaren mee.’

Snoepwinkelgevoel

Een nieuwe is dus zeker geen must. Al word je wel op de proef gesteld als je de winkel binnenstapt. De winkel in Puttershoek oogt fris en eigentijds, met een keur aan naai-, lock- en borduurmachines op de planken. En dan zijn er de fournituren en accessoires. Garen, naalden, scharen, spoeltjes, naaivoetjes en allerhande hulpmiddelen: alles wat je nodig hebt om achter de machine aan de slag te gaan. In de winkel van Rick en Amber, wordt de naaimachine ineens zomaar sexy.

Bekkers Naaimachines, Pieter Repelaerstraat 57, 3297 BL Puttershoek, 078 – 6139683, info@bekkersnaaimachines.nl, bekkersnaaimachines.nl